تدوین الگوی حکمرانی دولت الکترونیک با رویکرد ایجاد و توسعه کسب‌وکارهای دیجیتال - چابک فرشته; داداش کریمی یحیی; نژاد حاجی علی ایرانی فرهاد (آموزش، تربیت و توسعه پایدار)
هدف این پژوهش تدوین الگویی برای حکمرانی دولت الکترونیک با رویکرد تسهیل و توسعه کسب‌وکارهای دیجیتال در ایران است. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، کمی و توسعه‌ای است. جامعه آماری شامل مدیران، کارشناسان فناوری اطلاعات، بنیان‌گذاران استارت‌آپ‌ها، اساتید دانشگاه و فعالان حوزه سیاست‌گذاری دیجیتال بود. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 384 نفر تعیین شد و نمونه‌گیری به صورت هدفمند انجام گرفت. ابزار پژوهش پرسشنامه‌ای 57 سؤالی بود که روایی آن از طریق تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی و پایایی آن با آلفای کرونباخ (0/895) تأیید شد. داده‌ها با نرم‌افزارهای SPSS و LISREL و روش مدل‌سازی معادلات ساختاری تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که ابعاد مدیریت و سیاست‌گذاری هوشمند دیجیتال، زیرساخت‌های فناورانه و تعامل‌پذیری، خدمات دیجیتال و پلتفرم‌های مشترک توسعه کسب‌وکار، توانمندسازی منابع انسانی و فرهنگ‌سازمانی نوآور، چارچوب‌های قانونی و حقوقی حمایتی، مشارکت و تعامل میان ذی‌نفعان، و ارزیابی و بهبود مستمر، تأثیر معناداری بر حکمرانی دولت الکترونیک با رویکرد توسعه کسب‌وکارهای دیجیتال دارند. تمامی شاخص‌های برازش مدل (RMSEA=0/048، GFI=0/91) نشان‌دهنده انطباق مطلوب مدل مفهومی با داده‌های تجربی بودند. نتایج تحقیق بیانگر ضرورت بازتعریف نقش دولت از نهاد خدمات‌دهنده به تسهیلگر و پلتفرم‌ساز است. برای تحقق حکمرانی دیجیتال کارآمد، توجه به سیاست‌گذاری هوشمند، توسعه زیرساخت‌های باز و امن، نهادینه‌سازی فرهنگ نوآورانه، قوانین حمایتی و مشارکت ساختاریافته ذی‌نفعان ضروری است. این الگو می‌تواند راهنمایی برای سیاست‌گذاران در جهت ارتقای زیست‌بوم دیجیتال و تسهیل رشد کسب‌وکارهای فناورانه در کشور باشد.