سیاست‌های کلان سند تحول بنیادین و تأثیر آن بر توسعه نظام آموزشی کشور - متولی, احمدرضا; شیری, طهمورث (آموزش، تربیت و توسعه پایدار)
هدف این پژوهش شناسایی و تحلیل سیاست‌های کلان سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و بررسی نقش آن‌ها در ارتقای توسعه نظام آموزشی کشور است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و با رویکرد کیفی انجام شده است. مشارکت‌کنندگان شامل ۱۵ نفر از اساتید دانشگاه و سیاست‌گذاران نظام آموزش و پرورش بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با استفاده از تحلیل تم (شامل کدگذاری باز، محوری و انتخابی) تحلیل گردید. برای اطمینان از روایی و پایایی، از روش توافق بین کدگذاران و تأیید یافته‌ها توسط خبرگان استفاده شد و ضریب کاپای توافق 0/75 به‌دست آمد که بیانگر پایایی مناسب بود. نتایج نشان داد تحقق اهداف توسعه‌ای سند تحول بنیادین مستلزم تقویت نهادهای اجرایی و نظارتی، بومی‌سازی و انعطاف‌پذیری سیاست‌ها، افزایش مشارکت معلمان و سایر ذی‌نفعان در سیاست‌گذاری، بازطراحی سند با رویکرد عملیاتی و شاخص‌محور، توانمندسازی منابع انسانی، تضمین کیفیت و عدالت آموزشی، تقویت زیرساخت‌ها و مدیریت آموزشی، و نهادینه‌سازی نظام پایش و ارزیابی است. همچنین اجرای سند تأثیرات معناداری بر توسعه انسانی (پرورش مهارت‌های زندگی، خودباوری، سلامت روانی)، توسعه اجتماعی (سرمایه اجتماعی، مسئولیت‌پذیری)، توسعه فرهنگی (هویت ملی و دینی، بینش فرهنگی) و توسعه اقتصادی (مهارت‌آموزی و پیوند با بازار کار) بر جای گذاشته است سند تحول بنیادین می‌تواند به‌عنوان موتور محرک توسعه آموزش‌وپرورش و جامعه عمل کند، به شرط آن‌که به‌طور عملیاتی، بومی و مشارکت‌محور اجرا شود و همراه با سازوکارهای نظارتی، ارزیابی مستمر و حمایت از معلمان و زیرساخت‌ها باشد. این اصلاحات زمینه‌ساز ارتقای کیفیت آموزش، عدالت آموزشی و تربیت نیروی انسانی توانمند خواهد بود.