آموزش، تربیت و توسعه پایدار 3092-7633 3 پیاپی ۱۱ 1404 07 29 Phenomenology of Leadership Challenges in Schools پدیدارشناسی چالش های رهبری در مدارس 1 14 10.61838/jtesd.158 FA فرامرز عزیزی دانشجوی دکتری، گروه حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران فرانک موسوی گروه حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران الهام کاویانی گروه حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران محمدجواد کرم افروز گروه حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران Journal Article 1404/05/10 <p class="ABSTRACT" style="line-height: 115%;">Educational leadership in schools has faced numerous complexities and challenges in recent decades; however, a deep understanding of the lived experiences of principals in dealing with these challenges—particularly within specific cultural and social contexts—still requires further research. This need is especially critical in the educational system of Iran, particularly in Kermanshah Province, given its distinctive structural, socio-economic, and cultural conditions. The present study aimed to explore the lived experiences of school principals in Kermanshah Province regarding educational leadership challenges. Adopting a qualitative phenomenological approach, the study utilized purposive sampling to conduct in-depth, semi-structured interviews with 22 principals (15 men and 7 women) until theoretical saturation was reached. The data were analyzed using thematic analysis based on Amedeo Giorgi’s descriptive phenomenological method as adapted by Paul Colaizzi, with the aid of MAXQDA2024. The findings led to the identification of five main themes as key challenges of educational leadership: structural and policy-related challenges, organizational and cultural challenges, environmental and communication challenges, educational and pedagogical challenges, and personal and developmental challenges of principals. These themes indicate that educational leadership in Kermanshah Province is influenced by a complex combination of structural, cultural, and individual factors that can limit the efficiency and effectiveness of principals. The results show that structural and policy-related challenges are linked to weaknesses in macro-level educational policymaking and resource constraints, which hinder innovation and transformational practices in schools. Additionally, cultural and communication barriers can affect both principals’ interactions with stakeholders and the motivation of staff and students. Therefore, the findings of this study can serve as guidance for educational policymakers, supervisory bodies, and principal training centers to create the necessary foundation for enhancing the quality of educational leadership in schools through the development of supportive programs, professional empowerment, and reform of managerial structures.</p> <p>رهبری آموزشی در مدارس در دهه‌های اخیر با پیچیدگی‌ها و چالش‌های متعددی همراه شده است، اما شناخت عمیق از تجارب زیسته مدیران در مواجهه با این چالش‌ها، به‌ویژه در بسترهای فرهنگی و اجتماعی خاص، همچنان نیازمند پژوهش است. این ضرورت در نظام آموزشی ایران، به‌خصوص در استان کرمانشاه، با توجه به شرایط ساختاری، اجتماعی-اقتصادی و فرهنگی ویژه، اهمیتی دوچندان می‌یابد. پژوهش حاضر با هدف واکاوی تجارب زیسته مدیران مدارس استان کرمانشاه از چالش‌های رهبری آموزشی، رویکرد کیفی پدیدارشناسی را اتخاذ کرده و با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند، مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته با ۲۲ مدیر (۱۵ مرد و ۷ زن) تا رسیدن به اشباع نظری انجام داده است. داده‌ها با روش تحلیل مضمون بر پایه الگوی کلایزی و با بهره‌گیری از نرم‌افزار MAXQDA2024 تحلیل شدند. یافته‌ها منجر به شناسایی پنج مضمون اصلی به‌عنوان چالش‌های کلیدی رهبری آموزشی شدند: چالش‌های ساختاری و خط‌مشی‌گذارانه، چالش‌های سازمانی و فرهنگی، چالش‌های محیطی و ارتباطی، چالش‌های آموزشی و تربیتی، و چالش‌های فردی و توسعه‌ای مدیران. این مضامین نشان می‌دهند که رهبری آموزشی در استان کرمانشاه، تحت تأثیر ترکیب پیچیده‌ای از عوامل ساختاری، فرهنگی و فردی قرار دارد که می‌تواند کارایی و اثربخشی مدیران را محدود کند. یافته‌ها حاکی از آن است که چالش‌های ساختاری و خط‌مشی‌گذارانه با ضعف در سیاست‌گذاری کلان آموزشی و محدودیت منابع پیوند خورده و مانع نوآوری و تحول‌گرایی در مدارس می‌شوند. همچنین، موانع فرهنگی و ارتباطی می‌توانند هم تعامل مدیران با ذی‌نفعان و هم انگیزش کارکنان و دانش‌آموزان را تحت تأثیر قرار دهند. از این رو، نتایج پژوهش حاضر می‌تواند راهنمایی برای سیاست‌گذاران آموزشی، نهادهای نظارتی و مراکز آموزش مدیران باشد تا با توسعه برنامه‌های حمایتی، توانمندسازی حرفه‌ای، و اصلاح ساختارهای مدیریتی، بستر لازم برای ارتقای کیفیت رهبری آموزشی در مدارس ایجاد شود.</p> https://journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/158/132