آموزش، تربیت و توسعه پایدار 3092-7633 3 زمستان 1404 1404 07 26 Identification of Causal Factors of Effective Organizational Culture with a Psychological Approach in Governmental Organizations of Mazandaran Province شناسایی عوامل علی فرهنگ سازمانی مؤثر با رویکرد روانشناختی در سازمان‌های دولتی استان مازندران 1 13 10.61838/jtesd.165 FA سید مهدی هاشمی دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، گرایش رفتار سازمانی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران قاسم علی طالبی گروه مدیریت آموزشی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران منصور رنجبر دانشیار، مرکز مطالعات توسعه آموزش، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Journal Article 1404/02/23 <p class="ABSTRACT" style="line-height: 115%;">This study aimed to develop a model of effective organizational culture with a psychological approach tailored to governmental organizations in Mazandaran Province. An exploratory sequential mixed-method design was used. In the qualitative phase, grounded theory was applied through semi-structured interviews with 25 experts (12 selected via snowball sampling) and analyzed using open, axial, and selective coding. In the quantitative phase, 357 participants were selected via stratified random sampling from 5,912 managers and employees based on the Krejcie and Morgan table. Data were collected using a researcher-made questionnaire with 65 items across 6 dimensions and 13 components. Content validity was confirmed through expert judgment and CVI/CVR indices, construct validity through exploratory and confirmatory factor analyses, and reliability through Cronbach’s alpha and composite reliability. Data were analyzed using SPSS, PLS-SEM, and MAXQDA. Confirmatory factor analysis showed that the “causal conditions” dimension had a significant factor loading (t=8.220, β=0.43, R²=0.37). The PLS model identified two key causal factors: human-centered leadership style and managerial vision and insight, both directly and indirectly shaping psychological organizational culture. Managerial vision and insight had a factor loading of 0.960 and a path coefficient of 0.980. Path analysis confirmed significant paths from human-centered leadership to causal conditions (t=319.871), managerial vision to causal conditions (t=343.374), and causal conditions to psychological organizational culture (t=25.064). Strengthening human-centered leadership and managerial vision plays a decisive role in developing an effective psychological organizational culture. Cultural transformation requires not only structural change but also shifts in managerial mindsets. Investing in leadership training, coaching, and feedback can enhance organizational culture, psychological well-being, motivation, creativity, and sustainable competitive advantage in governmental organizations.</p> <p>هدف این پژوهش ارائه مدلی از فرهنگ سازمانی مؤثر با رویکرد روانشناختی متناسب با ویژگی‌های سازمان‌های دولتی استان مازندران بود. این مطالعه با رویکرد آمیخته و اکتشافی متوالی انجام شد. در بخش کیفی، با استفاده از نظریه داده‌بنیاد و انجام مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۵ خبره (۱۲ نفر نهایی با روش گلوله‌برفی)، داده‌ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل گردید. در بخش کمی، ۳۵۷ نفر از مدیران و کارکنان سازمان‌های دولتی (با روش تصادفی طبقه‌ای و بر اساس جدول کرجسی و مورگان) انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه محقق‌ساخته با ۶۵ گویه در ۶ بعد و ۱۳ مؤلفه بود که روایی محتوایی و سازه آن با قضاوت خبرگان، شاخص‌های CVI و CVR و تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی بررسی و پایایی آن با آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی تأیید شد. داده‌ها با نرم‌افزارهای SPSS، PLS و MAXQDA تحلیل گردیدند. نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد بُعد «شرایط علی» دارای بار عاملی معنادار (t=8.220، β=0.43، R²=0.37) است. مدل PLS دو مؤلفه «سبک رهبری انسانی‌محور» و «نگرش و بینش مدیریتی» را به‌عنوان عوامل علی کلیدی شناسایی کرد که مستقیماً و غیرمستقیم بر شکل‌گیری فرهنگ سازمانی روانشناختی اثر دارند. «نگرش و بینش مدیریتی» دارای بار عاملی 0.960 و ضریب مسیر 0.980 بود. ضرایب مسیر نشان دادند مسیر سبک رهبری انسانی‌محور به شرایط علی (t=319.871)، نگرش و بینش مدیریتی به شرایط علی (t=343.374)، و شرایط علی به فرهنگ سازمانی روانشناختی (t=25.064) همگی معنادارند. نتایج نشان دادند که تقویت سبک رهبری انسانی‌محور و بینش مدیریتی می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری فرهنگ سازمانی مؤثر با رویکرد روانشناختی ایفا کند. تغییرات فرهنگی تنها با اصلاح ساختارها حاصل نمی‌شود، بلکه مستلزم دگرگونی نگرش‌ها و ذهنیت مدیران است. سرمایه‌گذاری در آموزش، کوچینگ و بازخورد مدیریتی می‌تواند منجر به ارتقای فرهنگ سازمانی، سلامت روان، انگیزش، خلاقیت و مزیت رقابتی پایدار در سازمان‌های دولتی گردد.</p> https://journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/165/129