آموزش، تربیت و توسعه پایدار 3092-7633 4 تابستان 1405 1405 04 01 Studying the Impact of Tourism Development on Social Tolerance and Its Dimensions in Mazandaran Province بررسی اثرگذاری توسعه گردشگری بر مدارای اجتماعی و ابعاد آن در استان مازندران 1 15 10.61838/jtesd.246 FA رضا حبیب پور لداری گروه جامعه‌شناسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران. ابوالقاسم حیدرآبادی گروه جامعه شناسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران. منوچهر پهلوان گروه جامعه‌شناسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران. Journal Article 1404/04/01 <p>The study aimed to examine the impact of tourism development on social tolerance and its identity, ideological, behavioral, and political dimensions among host communities in Mazandaran Province. This applied and cross-sectional research employed a documentary–survey approach. The statistical population comprised residents aged 20 and above, and a sample of 384 participants was selected using Cochran’s formula through random sampling. A researcher-made questionnaire measured four dimensions of social tolerance. Content validity was confirmed by experts, and reliability was verified with Cronbach’s alpha of 0.709. Data were analyzed using chi-square tests, gamma correlation coefficients, one-way ANOVA, and path analysis in SPSS. Results revealed a significant and positive relationship between tourism development and social tolerance. The strongest effects were observed on identity tolerance (γ=0.634) and ideological tolerance (γ=0.632), while moderate effects were found on behavioral (γ=0.473) and political tolerance (γ=0.340). The overall correlation between tourism development and social tolerance was strong (γ=0.713). Path analysis indicated that tourism’s impact on social tolerance was largely indirect through the mediating roles of identity and ideological tolerance (total β=0.744). Tourism development significantly enhances social tolerance within host societies, mainly by fostering identity and ideological openness. Integrating tourism policies with cultural literacy and community education programs is recommended to promote sustainable coexistence and social capital.</p> <p>این پژوهش با هدف سنجش تأثیر توسعه گردشگری بر مدارای اجتماعی و ابعاد هویتی، عقیدتی، رفتاری و سیاسی آن در جامعه میزبان استان مازندران انجام شد. مطالعه حاضر از نوع کاربردی و مقطعی است که با رویکرد اسنادی–پیمایشی اجرا شد. جامعه آماری شامل افراد بالای ۲۰ سال استان مازندران بود که با استفاده از فرمول کوکران، ۳۸۴ نفر به‌صورت تصادفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته با چهار بعد مدارای اجتماعی بود. روایی صوری توسط خبرگان تأیید و پایایی کل با آلفای کرونباخ 0.709 به‌دست آمد. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون‌های مجذور خی، ضریب گاما، آنالیز واریانس یک‌طرفه (ANOVA) و تحلیل مسیر در نرم‌افزار SPSS انجام شد. نتایج نشان داد توسعه گردشگری با مدارای اجتماعی رابطه مثبت و معناداری دارد. شدت اثر توسعه گردشگری بر مدارای هویتی (γ=0.634) و مدارای عقیدتی (γ=0.632) بالا و بر مدارای رفتاری (γ=0.473) و سیاسی (γ=0.340) متوسط است. همچنین، ضریب همبستگی بین توسعه گردشگری و مدارای اجتماعی کلی برابر با γ=0.713 بود که نشان‌دهنده اثر مثبت و قوی است. تحلیل مسیر نیز نشان داد اثر غیرمستقیم توسعه گردشگری از طریق مدارای هویتی و عقیدتی بر مدارای اجتماعی معنادار است (β کل=0.744). توسعه گردشگری به‌ویژه از طریق تقویت مدارای هویتی و عقیدتی، می‌تواند به ارتقای مدارای اجتماعی در جوامع میزبان کمک کند. پیشنهاد می‌شود برنامه‌های توسعه گردشگری همراه با سیاست‌های ارتقای آگاهی فرهنگی و اجتماعی در جامعه بومی اجرا شود تا همزیستی و سرمایه اجتماعی پایدار تقویت گردد.</p> https://journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/246/280