آموزش، تربیت و توسعه پایدار 3092-7633 4 شهریور 1405 1405 07 01 Examining the Dimensions and Indigenous Components of Peer-Based Educational Supervision بررسی ابعاد و مؤلفه‌های بومی نظارت آموزشی مبتنی بر همتای معلم 1 19 10.61838/jtesd.268 FA آزیتا نعمانی گروه مدیریت آموزشی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران بهارک شیرزاد کبریا گروه حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران پری ناز بنیسی گروه حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد تهران غرب ، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران یلدا دلگشایی گروه حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران Journal Article 1404/03/05 <p>This study aimed to identify and explain the dimensions and indigenous components of peer-based educational supervision within the Iranian educational system. The research employed an exploratory mixed-method design with an applied purpose. The qualitative phase involved 22 educational supervision experts selected purposively using the snowball technique. The quantitative phase included 183 teachers from Sama schools in Hormozgan Province, surveyed through a census method. Data were collected via semi-structured interviews and a researcher-made questionnaire. Qualitative data were analyzed using Braun and Clarke’s thematic analysis approach in MAXQDA2024, while quantitative data were examined using a one-sample t-test and Friedman ranking test in SPSS. The findings revealed eight core components of peer-based educational supervision in the indigenous model: experience sharing, voluntary participation, supportive and collaborative climate, mutual learning and problem-solving, strategic skills and reflective practice, continuous and rotational feedback, professional development, and fairness and balance. One-sample t-test results showed that all components scored significantly higher than the benchmark value of 3, indicating a desirable condition. According to Friedman’s test, the “supportive and collaborative climate” ranked first (M=4.75), and “strategic skills and reflective practice” ranked last (M=4.34). The results indicate that the indigenous model of peer-based educational supervision possesses strong theoretical and empirical grounding and can be effectively implemented at various levels of the education system to enhance teachers’ professional development and instructional quality</p> <p>هدف این پژوهش، شناسایی و تبیین ابعاد و مؤلفه‌های بومی نظارت آموزشی مبتنی بر همتای معلم در نظام آموزشی ایران بود. این پژوهش از نوع آمیخته اکتشافی و از لحاظ هدف کاربردی است. در بخش کیفی، جامعه آماری شامل ۲۲ نفر از خبرگان حوزه نظارت آموزشی بود که به روش هدفمند و با تکنیک گلوله‌برفی انتخاب شدند. در بخش کمی، جامعه آماری شامل ۱۸۳ معلم مدارس سما استان هرمزگان بود که با روش تمام‌شمار مورد بررسی قرار گرفتند. گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و پرسشنامه محقق‌ساخته انجام شد. داده‌های کیفی با روش تحلیل مضمون براون و کلارک و نرم‌افزار MAXQDA2024 تحلیل شد و داده‌های کمی با آزمون تی تک‌نمونه‌ای و رتبه‌بندی فریدمن در نرم‌افزار SPSS بررسی گردید. نتایج نشان داد که نظارت آموزشی مبتنی بر همتای معلم دارای هشت مؤلفه اصلی است: اشتراک‌گذاری تجارب، مشارکت داوطلبانه، جو حمایتی و همکاری، یادگیری متقابل و حل مسئله، مهارت راهبردی و انعکاس تجربیات، بازخورد مستمر و چرخشی، پیشرفت حرفه‌ای، و عدالت و توازن. آزمون تی تک‌نمونه‌ای نشان داد که تمامی مؤلفه‌ها از نظر آماری بالاتر از میانگین ملاک ۳ قرار دارند و وضعیت موجود مطلوب است. در رتبه‌بندی مؤلفه‌ها، «جو حمایتی و همکاری» با میانگین ۷۵/۴ در رتبه نخست و «مهارت راهبردی و انعکاس تجربیات» با میانگین ۳۴/۴ در رتبه آخر قرار گرفتند. یافته‌ها حاکی از آن است که نظارت آموزشی مبتنی بر همتای معلم در قالب الگوی بومی طراحی‌شده، دارای پشتوانه نظری و تجربی مناسبی بوده و می‌تواند در سطوح مختلف آموزش‌وپرورش برای ارتقای رشد حرفه‌ای معلمان و بهبود کیفیت آموزشی به کار گرفته شود.</p> https://journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/268/238