آموزش، تربیت و توسعه پایدار 3092-7633 4 تابستان 1405 1405 04 01 Design and Development of a Model for Knowledge Documentation and Sharing among Managers and Employees of Iranian Banks طراحی و تبیین مدل مستندسازی و تسهیم دانش مدیران و کارکنان بانک‌های ایرانی 1 15 10.61838/jtesd.287 FA رضا حسن آقایی نصرآبادی گروه مدیریت دولتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. علی حسین کشاورزی گروه مدیریت صنعتی و کارآفرینی ، دانشگاه شاهد ، تهران، ایران. مینا جمشیدی ایوانکی گروه مدیریت دولتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 1404/05/01 <p>The objective of this study is to design and articulate a comprehensive model for knowledge documentation and knowledge sharing among managers and employees in Iranian banks. This research employed a qualitative grounded theory approach. Data were collected through semi-structured, in-depth interviews with bank managers and employees selected through purposeful and snowball sampling. Eleven interviews were conducted until theoretical saturation was reached. Data analysis followed the stages of open, axial, and selective coding. To ensure validation, peer checking, member checking, and a focus group review were performed, allowing refinement and consolidation of codes and categories. The final model comprises six major dimensions, including causal conditions, contextual factors, intervening conditions, the core phenomenon, strategies, and consequences. In total, 33 components and 96 indicators were identified. Key influencing elements included motivational systems, knowledge-based succession planning, organizational structure, IT infrastructure, and organizational culture. These elements significantly shaped the processes of knowledge sharing and documentation within banks, forming an integrated and systematic model for managing organizational knowledge. The study concludes that applying a holistic and multi-dimensional model enables organizations to enhance their capacity to preserve, transfer, and utilize knowledge effectively. The model provides a practical framework for improving knowledge processes, strengthening organizational performance, and preventing the loss of critical knowledge due to employee mobility or retirement within Iranian banks.</p> <p>هدف این مطالعه طراحی و تبیین مدلی جامع برای مستندسازی و تسهیم دانش مدیران و کارکنان بانک‌های ایرانی است. پژوهش حاضر یک مطالعه کیفی مبتنی بر رویکرد داده‌بنیاد است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با مدیران و کارکنان واجد شرایط در بانک‌ها جمع‌آوری شد. شرکت‌کنندگان با روش نمونه‌گیری هدفمند و به‌صورت گلوله‌برفی انتخاب شدند و پس از انجام یازده مصاحبه، اشباع نظری حاصل گردید. تحلیل داده‌ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد. برای افزایش دقت و پایایی تحلیل‌ها از بررسی همکار و گروه کانونی استفاده شد و نسخه‌های اولیه کدها و مفاهیم با مشارکت‌کنندگان منتخب بازبینی و اصلاح شد تا اعتبار درونی مدل تضمین شود. نتایج نشان داد مدل نهایی شامل شش بعد اصلی است که هر یک از آن‌ها نقش مشخصی در تسهیم و مستندسازی دانش دارند. این ابعاد شامل شرایط علّی، عوامل زمینه‌ای، شرایط مداخله‌گر، پدیده محوری، استراتژی‌ها و پیامدها هستند. در مجموع ۳۳ مؤلفه و ۹۶ شاخص در مدل شناسایی شد که ساختاری جامع برای درک و تبیین فرآیندهای دانشی در بانک‌ها فراهم می‌کند. ابعادی همچون سیستم انگیزشی، جانشین‌پروری دانشی، ساختار سازمانی، زیرساخت فناوری اطلاعات، و فرهنگ سازمانی از مهم‌ترین عناصر اثرگذار در تقویت رفتارهای تسهیم دانش شناخته شدند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که به‌کارگیری یک مدل جامع مبتنی بر ابعاد مختلف انسانی، ساختاری و فناورانه می‌تواند توان سازمان‌ها را در حفظ، انتقال و به‌کارگیری دانش افزایش دهد. این مدل می‌تواند چارچوبی کاربردی برای بهبود فرآیندهای دانشی و ارتقای کارآیی سازمانی در بانک‌های ایرانی فراهم سازد و از خروج دانش حیاتی در اثر جابه‌جایی یا بازنشستگی کارکنان جلوگیری کند.</p> https://journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/287/225