آموزش، تربیت و توسعه پایدار 3092-7633 2 پیاپی 6 1403 06 10 Developing a Business Innovation Model Based on Artificial Intelligence and Blockchain Technology Using a Data-Driven Grounded Theory Approach ارائه مدل نوآوری تجاری مبتنی بر هوش مصنوعی و فناوری بلاک‌چین با رویکرد داده‌بنیاد 1 15 FA امیرحسین جعفری نیا پاریزی گروه مدیریت صنعتی، واحد تهران مرکزی ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ، ایران. طهمورث سهرابی گروه مدیریت صنعتی،واحد تهران مرکزی ،دانشگاه آزاد اسلامی ،تهران ، ایران. احمد رضا کسرائی گروه مدیریت صنعتی ، واحد تهران مرکزی ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ، ایران. Journal Article 1403/01/14 <p>The objective of the study is to develop a comprehensive model that explains business innovation processes based on artificial intelligence and blockchain technology. This qualitative study applied the Strauss and Corbin grounded theory methodology to explore the components of AI- and blockchain-based business innovation. Data were collected through semi-structured, in-depth interviews with 15 experts in artificial intelligence and blockchain, selected through purposive snowball sampling. Validity was ensured through investigator triangulation and member checking. The analytical process involved open, axial, and selective coding, resulting in a structured model comprising causal conditions, core phenomenon, contextual conditions, intervening conditions, strategies, and outcomes. Findings indicated that the emergence of AI- and blockchain-based business innovation is driven by causal conditions such as rapid technological evolution, customization demands, and innovation-intensive competition. Intervening conditions—including economic instability, talent shortages, and low digital maturity—act as constraints, while technological infrastructure, cybersecurity mechanisms, and ethical-legal frameworks facilitate innovation processes. Identified strategies such as innovation effectiveness, data-driven dynamism, customer-centered innovation, and decision-optimization collectively contribute to outcomes including sustained competitive advantage, intelligent organizational agility, data-driven value creation, and strengthened digital resilience. The study concludes that integrating AI and blockchain represents a transformative paradigm that reshapes business innovation processes. The proposed model offers a systematic framework for guiding organizations toward more agile, data-centric, and resilient innovation strategies, enabling enhanced value creation and long-term competitiveness.</p> <p>هدف پژوهش ارائه یک مدل جامع برای تبیین فرایندهای نوآوری تجاری مبتنی بر هوش مصنوعی و فناوری بلاک‌چین در سازمان‌ها است. این پژوهش یک مطالعه کیفی با رویکرد نظریه‌پردازی داده‌بنیاد است که با استفاده از الگوی نظام‌مند استراوس و کوربین انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ نفر از خبرگان حوزه هوش مصنوعی و فناوری بلاک‌چین گردآوری شد. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند از نوع گلوله‌برفی انجام گرفت و برای اعتبارسنجی پژوهش از کدگذاری همکار و مراجعه به اعضا استفاده شد. کدگذاری در سه مرحله باز، محوری و انتخابی صورت گرفت و ساختار نهایی مدل شامل شرایط علی، پدیده محوری، شرایط زمینه‌ای، شرایط مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها استخراج شد. تحلیل داده‌ها نشان داد که نوآوری تجاری مبتنی بر هوش مصنوعی و بلاک‌چین تحت تأثیر عوامل علی مانند رشد فناوری، نیاز به سفارشی‌سازی و رقابت مبتنی بر نوآوری شکل می‌گیرد. شرایط مداخله‌گر همچون بی‌ثباتی اقتصادی، کمبود نیروی متخصص و ضعف بلوغ دیجیتال نقش محدودکننده دارند، در حالی که زیرساخت فناورانه، امنیت سایبری و ساختارهای حمایتی نقش تسهیل‌گر ایفا می‌کنند. راهبردهای شناسایی‌شده شامل اثربخشی نوآوری، پویایی مبتنی بر داده، نوآوری مشتری‌محور و بهینه‌سازی تصمیم‌گیری بود که در نهایت به پیامدهایی چون مزیت رقابتی پایدار، چابکی هوشمند، خلق ارزش مبتنی بر داده و تاب‌آوری سازمانی دیجیتال منجر می‌شود. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که ادغام هوش مصنوعی و بلاک‌چین نه‌تنها یک تحول فناورانه، بلکه یک چارچوب نوآوری‌محور برای بازطراحی مدل‌های کسب‌وکار است. مدل ارائه‌شده می‌تواند راهنمایی عملی برای سازمان‌ها به‌منظور توسعه راهبردهای نوآورانه، ارتقای چابکی، بهبود تصمیم‌گیری و افزایش تاب‌آوری دیجیتال فراهم آورد.</p> https://journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/307/233