آموزش، تربیت و توسعه پایدار 3092-7633 4 شهریور 1405 1405 07 01 Identifying Dimensions, Components, and Indicators of Entrepreneurship of Iraqi Secondary School Principals شناسایی ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخص‌های کارآفرینی مدیران مدارس متوسطه عراق 1 15 10.61838/jtesd.313 FA عبدالرزاق کاظم لفته گروه علوم تربیتی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. اشرف السادات حسینی میرصفی گروه حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. سودابه عضدالملکی گروه علوم تربیتی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 1404/05/05 <p>This study aims to identify the dimensions, components, and indicators of entrepreneurship among Iraqi secondary school principals. The research employed an applied, qualitative design using thematic content analysis. Data were collected through a systematic review of relevant literature and semi-structured interviews with 18 theoretical and practical experts selected through purposive sampling based on theoretical saturation. Interviews were fully transcribed and analyzed using the thematic analysis approach supported by MaxQDA Analytics Pro 2018. The validity and reliability of data collection tools were assessed and confirmed. The analysis revealed three overarching dimensions of school principals’ entrepreneurship: the transformational dimension (including innovation, creativity, and risk-taking), which captures the capacity to drive change, enhance instructional processes, and implement innovative practices; the strategic dimension (including foresight, strategic thinking, and personal competence), which reflects data-driven decision-making, long-term planning, and effective resource utilization; and the social dimension (including communication and motivation), highlighting the establishment of constructive relationships, stakeholder engagement, and the creation of a supportive and motivating school climate. Collectively, these dimensions include multiple behavioral indicators that shape entrepreneurial leadership within secondary schools. The identified dimensions provide a comprehensive framework for conceptualizing entrepreneurial leadership among Iraqi secondary school principals and offer practical implications for designing training programs, enhancing school leadership practices, and fostering an entrepreneurial culture within the education system.</p> <p>هدف پژوهش شناسایی ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخص‌های کارآفرینی مدیران مدارس متوسطه عراق است. این پژوهش از نوع کاربردی، کیفی و مبتنی بر تحلیل مضمون بود. داده‌ها از دو منبع اصلی شامل تحلیل متون و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۸ نفر از خبرگان نظری و تجربی گردآوری شد. نمونه‌گیری به صورت هدفمند و مبتنی بر اصل اشباع نظری انجام گرفت. داده‌ها پس از پیاده‌سازی کامل مصاحبه‌ها، با روش تحلیل مضمون و با استفاده از نرم‌افزار MaxQDA نسخه 2018 تحلیل شدند. روایی و پایایی ابزارهای گردآوری داده‌ها نیز مورد تأیید قرار گرفت. نتایج نشان داد که کارآفرینی مدیران مدارس متوسطه عراق شامل سه بعد اصلی است: بعد تحول‌آفرین (شامل نوآوری، خلاقیت و ریسک‌پذیری)، بعد راهبردی (شامل آینده‌نگری، تفکر راهبردی و شایستگی شخصی) و بعد اجتماعی (شامل ارتباطات و انگیزش). تحلیل مضامین نشان داد که این ابعاد مجموعه‌ای از شاخص‌ها را پوشش می‌دهند که رفتارهای کارآفرینانه مدیران را در حوزه‌های نوآوری آموزشی، تصمیم‌گیری مبتنی بر داده، رهبری مشارکتی، ایجاد تعاملات اثربخش و توسعه محیط انگیزشی تبیین می‌کند. سه بعد تحول‌آفرین، راهبردی و اجتماعی می‌توانند چارچوبی جامع برای تبیین رفتار کارآفرینانه مدیران مدارس متوسطه عراق فراهم کنند و مبنایی علمی برای طراحی برنامه‌های توسعه حرفه‌ای، بهبود رهبری آموزشی و استقرار فرهنگ کارآفرینی در مدارس باشند.</p> https://journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/313/241