آموزش، تربیت و توسعه پایدار 3092-7633 در دست انتشار 1406 04 01 Identifying the Factors Affecting Social Demand for Higher Education in Iran شناسایی عوامل مؤثر بر تقاضای اجتماعی آموزش عالی در ایران 1 18 FA مژگان شادالوئی گروه علوم تربیتی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران امینه احمدی گروه مدیریت آموزشی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران زینب گلزاری گروه علوم تربیتی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 1404 11 01 <p>The present study aimed to identify and validate the factors influencing social demand for higher education in Iran using an integrated meta-synthesis and Delphi approach. This applied qualitative study was conducted within an interpretive paradigm. In the first phase, a systematic literature review was performed based on the PRISMA framework, resulting in the selection of 18 eligible studies. The extracted data were analyzed through thematic analysis using MAXQDA software. In the second phase, a two-round Delphi process was conducted with 19 academic and executive experts to validate the identified components and achieve consensus. Delphi data were analyzed using descriptive statistics and Kendall’s coefficient of concordance. The meta-synthesis phase yielded 87 initial codes, 16 sub-themes, and four overarching themes, including demographic, economic, cultural, and political factors. During the Delphi process, most extracted indicators exceeded the predefined acceptance threshold and were confirmed by the expert panel. Kendall’s coefficient of concordance was calculated at W = 0.71, indicating a high level of agreement among experts regarding the significance and prioritization of the identified factors. A limited number of indicators were excluded due to insufficient ratings, resulting in the development of a validated framework of factors affecting social demand for higher education. The findings demonstrate that social demand for higher education in Iran is a multidimensional phenomenon shaped by the simultaneous interaction of demographic, economic, cultural, and political factors. The combined meta-synthesis–Delphi approach enabled the systematic identification and validation of these factors through expert consensus. The resulting framework provides a reliable foundation for policy-making, planning, and strategic decision-making within the higher education system.</p> <p>هدف پژوهش حاضر شناسایی و اعتبارسنجی عوامل مؤثر بر تقاضای اجتماعی آموزش عالی در ایران با بهره‌گیری از رویکرد تلفیقی فراترکیب و تکنیک دلفی بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از منظر پارادایمی مبتنی بر رویکرد تفسیری بود و با استفاده از داده‌های کیفی انجام شد. در مرحله نخست، مرور نظام‌مند ادبیات بر اساس الگوی پریزما انجام شد و پس از غربالگری مطالعات، 18 مقاله واجد شرایط انتخاب و با روش تحلیل مضامین در نرم‌افزار MAXQDA تحلیل شدند. در مرحله دوم، به‌منظور اعتبارسنجی یافته‌ها و دستیابی به اجماع تخصصی، تکنیک دلفی در دو دور متوالی با مشارکت 19 نفر از خبرگان دانشگاهی و اجرایی اجرا شد. تحلیل داده‌های دلفی با استفاده از شاخص‌های توصیفی و ضریب توافق کندال انجام گرفت. نتایج مرحله فراترکیب منجر به استخراج 87 کد اولیه، 16 مضمون فرعی و 4 مضمون اصلی شامل عوامل جمعیتی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی شد. در فرآیند دلفی، اکثر شاخص‌های استخراج‌شده از مرحله فراترکیب موفق به کسب امتیاز بالاتر از آستانه پذیرش شدند و مورد تأیید خبرگان قرار گرفتند. ضریب توافق کندال برابر با 0.71 به دست آمد که نشان‌دهنده سطح بالای اجماع میان خبرگان درباره اهمیت و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر تقاضای اجتماعی آموزش عالی بود. همچنین برخی شاخص‌ها به دلیل کسب امتیاز کمتر از حد تعیین‌شده حذف شدند و چارچوب نهایی عوامل مؤثر بر تقاضای اجتماعی آموزش عالی تدوین گردید. یافته‌های پژوهش نشان داد که تقاضای اجتماعی آموزش عالی در ایران پدیده‌ای چندبعدی است که تحت تأثیر تعامل هم‌زمان عوامل جمعیتی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی قرار دارد. استفاده از رویکرد ترکیبی فراترکیب–دلفی امکان شناسایی نظام‌مند این عوامل و دستیابی به اجماع خبرگان را فراهم ساخت. چارچوب ارائه‌شده می‌تواند مبنایی معتبر برای سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری در نظام آموزش عالی کشور باشد.</p> https://journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/389/305