آموزش، تربیت و توسعه پایدار 3092-7633 در دست انتشار 2027 10 23 A Comparative Study of Allameh Tabatabaei’s and Aristotle’s Perspectives on Sex Education and Their Applicability to the Educational System: Presenting a Proposed Model بررسی مقایسه‌ای دیدگاه‌های علامه طباطبایی و ارسطو در حوزه تربیت جنسی و امکان کاربست آن در نظام آموزشی با ارائه الگوی پیشنهادی 1 23 FA عباسعلی شمسائی دانشجوی دکتری، گروه علوم تربیتی، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی، لامرد، ایران. علی اصغر ماشینچی دانشیار، گروه علوم تربيتي، واحدلامرد ،دانشگاه آزاد اسلامی،لامرد ،ایران. سید احمد هاشمی استاد تمام، گروه علوم تربیتی، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی، لامرد، ايران. Journal Article 2026 02 28 <p>This study aimed to explain and compare Allameh Tabatabaei’s and Aristotle’s perspectives on the foundations, objectives, and methods of sex education and to develop an applicable model for an Islamic educational system. This fundamental-applied study adopted a qualitative, theoretical, analytical, and comparative design. Data were collected through documentary and library research involving the purposive examination of primary philosophical, exegetical, ethical, and educational works by Allameh Tabatabaei and Aristotle. Texts related to human nature, reason, sexual desire, modesty, chastity, virtue, moderation, happiness, family, and education were selected. The data were analyzed through qualitative content analysis, conceptual analysis, and thematic analysis. The analytical process included open, axial, and selective coding, followed by the organization of basic, organizing, and overarching themes. The analysis generated 50 open codes, 10 axial codes, 6 main categories, and one core category. Both thinkers regarded sexual desire as natural and educable and emphasized reason, family, gradual instruction, developmental appropriateness, self-restraint, and avoidance of excess and deficiency. In Allameh Tabatabaei’s thought, human nature, chastity, modesty, human dignity, religious guidance, family, and proximity to God constituted the principal foundations of sex education. In Aristotle’s philosophy, virtue, moderation, practical reason, habituation, education of the will, and human flourishing occupied central positions. The core category was identified as “virtue-oriented, chastity-centered, and developmentally responsive sex education.” The proposed model was organized around anthropological, ethical, and teleological foundations, developmental and preventive principles, educational methods, environmental supervision, and complementary cooperation among the family, school, and society. Sex education should be understood as a comprehensive, gradual, ethical, and character-forming process rather than merely the transmission of biological information. Its effectiveness depends on the integration of guided awareness, virtue cultivation, self-regulation, environmental protection, and institutional collaboration. The proposed model can provide a theoretical basis for policymaking, curriculum development, teacher education, school counseling, and sex education programs within Islamic educational systems.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف تبیین و مقایسه دیدگاه‌های علامه طباطبایی و ارسطو درباره مبانی، اهداف و روش‌های تربیت جنسی و طراحی الگویی قابل‌کاربست در نظام تعلیم و تربیت اسلامی انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، بنیادی ـ کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی، نظری، تحلیلی و تطبیقی بود. داده‌ها با استفاده از روش کتابخانه‌ای و اسنادی و از طریق مطالعه هدفمند آثار اصیل، تفسیری، فلسفی و تربیتی علامه طباطبایی و ارسطو گردآوری شدند. متون مرتبط با مفاهیمی مانند فطرت، عقل، غریزه، عفاف، حیا، فضیلت، اعتدال، سعادت، خانواده و تربیت انتخاب و با استفاده از تحلیل محتوای کیفی، تحلیل مفهومی و تحلیل تماتیک بررسی شدند. فرایند تحلیل شامل کدگذاری باز، محوری و انتخابی و سپس سازمان‌دهی مضامین پایه، سازمان‌دهنده و فراگیر بود. تحلیل داده‌ها به شناسایی 50 کد باز، 10 کد محوری، 6 مقوله اصلی و یک مقوله هسته‌ای منجر شد. یافته‌ها نشان داد هر دو متفکر میل جنسی را امری طبیعی، هدایت‌پذیر و وابسته به تربیت اخلاقی می‌دانند و بر نقش عقل، خانواده، تدریج، تناسب با مراحل رشد، خویشتن‌داری و پرهیز از افراط و تفریط تأکید دارند. در دیدگاه علامه طباطبایی، فطرت، عفاف، حیا، کرامت انسانی، شریعت، خانواده و قرب الهی عناصر بنیادی‌اند؛ درحالی‌که در اندیشه ارسطو، فضیلت، اعتدال، عقل عملی، عادت‌دهی، تربیت اراده و سعادت جایگاه محوری دارند. مقوله هسته‌ای پژوهش «تربیت جنسی فضیلت‌مدار، عفاف‌محور و رشدمحور» شناسایی شد. الگوی پیشنهادی نیز در سطوح مبانی انسان‌شناختی، اخلاقی و غایت‌شناختی، اصول تربیتی، روش‌های اجرایی و تعامل خانواده، مدرسه و جامعه صورت‌بندی شد. تربیت جنسی فرایندی جامع، تدریجی، اخلاقی و شخصیت‌ساز است که باید از طریق تلفیق آگاهی‌بخشی هدایت‌شده، پرورش فضیلت، تقویت اراده، مراقبت محیطی و همکاری نهادهای تربیتی تحقق یابد. الگوی پیشنهادی می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی درسی، تربیت معلم و تدوین برنامه‌های تربیت جنسی در نظام آموزشی اسلامی فراهم سازد.</p> https://journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/434/292