آموزش، تربیت و توسعه پایدار 3092-7633 4 تیر 1405 1405 06 30 Developing a Total Quality Management (TQM) Model for Academic Department Chairs at Islamic Azad University ارائه الگوی مدیریت کیفیت جامع (TQM) برای مدیران گروه‌های آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی 1 23 FA تکتم سلامی دانشجوی دکتری، گروه مدیریت آموزشی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. یلدا دلگشایی گروه مدیریت آموزشی و آموزش عالی ، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. عباس خورشیدی گروه مدیریت آموزشی و آموزش عالی ، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. مهدی شریعتمداری گروه مدیریت آموزشی و آموزش عالی ، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 1405 01 18 <p>This study aimed to develop and validate a context-specific Total Quality Management (TQM) model for academic department chairs at Islamic Azad University in Razavi Khorasan Province. This applied study adopted a qualitative exploratory design based on grounded theory. The study population comprised experts in educational management and educational quality who were affiliated with academic departments of Islamic Azad University in Razavi Khorasan Province. Participants were recruited through purposive and snowball sampling until theoretical saturation was achieved, resulting in 14 experts. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed using Strauss and Corbin’s three-stage procedure of open, axial, and selective coding. The final model was further validated through expert judgment and the Delphi technique, with content validity assessed using the Content Validity Ratio and Content Validity Index. Data analysis initially generated 134 concepts, which were subsequently refined and integrated into 97 final indicators, 14 components, and six overarching dimensions. The final dimensions were customer orientation and focus on students and stakeholders, process management and continuous improvement, quality leadership and motivation, education and empowerment, quality evaluation and monitoring, and participation and performance outcomes. Expert evaluations indicated that student and graduate satisfaction, strategic leadership and decision-making, student empowerment, and participation in educational and group activities received the highest priority. The principal components of the proposed model demonstrated satisfactory content validity across two rounds of expert assessment, while overall expert agreement regarding the acceptance of the model components and indicators exceeded 85%. The proposed model indicates that successful implementation of TQM in academic departments requires the simultaneous integration of stakeholder orientation, effective leadership, continuous process improvement, human-capital development, feedback-based quality monitoring, and organizational participation. Accordingly, the model can provide an operational framework for improving educational and research quality, managerial accountability, stakeholder satisfaction, and the overall performance of academic departments at Islamic Azad University.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی الگویی بومی برای مدیریت کیفیت جامع (TQM) ویژه مدیران گروه‌های آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی استان خراسان رضوی انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر رویکرد کیفی و اکتشافی بود و با استفاده از روش نظریه داده‌بنیاد انجام شد. جامعه پژوهش را خبرگان مدیریت آموزشی و کیفیت آموزشی فعال در گروه‌های آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی استان خراسان رضوی تشکیل دادند. مشارکت‌کنندگان به روش هدفمند و گلوله‌برفی تا دستیابی به اشباع نظری انتخاب شدند و در نهایت 14 خبره در مطالعه شرکت کردند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و براساس کدگذاری باز، محوری و انتخابی اشتراوس و کوربین تحلیل شدند. اعتبار الگوی نهایی نیز با استفاده از نظر خبرگان، فن دلفی، نسبت روایی محتوا و شاخص روایی محتوا ارزیابی شد. تحلیل داده‌ها به استخراج 134 مفهوم اولیه انجامید که پس از پالایش و ادغام، در قالب 97 شاخص نهایی، 14 مؤلفه و شش بُعد اصلی سازمان‌دهی شدند. ابعاد نهایی شامل مشتری‌مداری و تمرکز بر دانشجو و ذی‌نفعان، مدیریت فرایندها و بهبود مستمر، رهبری کیفیت و انگیزش، آموزش و توانمندسازی، ارزیابی و پایش کیفیت، و مشارکت و نتایج عملکرد بود. ارزیابی خبرگان نشان داد رضایت دانشجویان و فارغ‌التحصیلان، رهبری استراتژیک و تصمیم‌گیری، توانمندسازی دانشجویان و مشارکت در فعالیت‌های آموزشی و گروهی در بالاترین سطح اولویت قرار دارند. اجزای اصلی الگو در دو دور ارزیابی خبرگان از روایی محتوایی مطلوب برخوردار بودند و میزان توافق درباره پذیرش اجزا و شاخص‌ها بیش از 85 درصد گزارش شد. الگوی پیشنهادی نشان می‌دهد استقرار موفق TQM در گروه‌های آموزشی مستلزم تلفیق هم‌زمان تمرکز بر ذی‌نفعان، رهبری اثربخش، بهبود مستمر فرایندها، توسعه شایستگی‌های انسانی، پایش مبتنی بر بازخورد و مشارکت سازمانی است و می‌تواند چارچوبی عملیاتی برای ارتقای کیفیت آموزش، پژوهش، پاسخ‌گویی و عملکرد گروه‌های آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی فراهم سازد.</p> https://journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/477/315