تربیت و توسعه اندیشه فاخر آموزش، تربیت و توسعه پایدار 4 تیر 1405 1405 04 01 Presenting a Model for Reducing Cultural and Social Harms to Families: Divorce, Addiction, and Marital Relationships in Kerman ارائه الگوی کاهش آسیب‌های فرهنگی و اجتماعی خانواده (طلاق، اعتیاد و روابط زناشویی) در شهر کرمان 1 18 FA رضا شجاع حیدری گروه مدیریت و برنامه‌ریزی فرهنگی، واحد بین‌المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش، ایران. نادر محقق گروه مدیریت فرهنگی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران ویدا گودرزی گروه باستان‌شناسی، واحد ایذه، دانشگاه آزاد اسلامی، ایذه، ایران اسمعیل کاوسی گروه مدیریت فرهنگی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران امیرمحسن مدنی گروه طراحی صنعتی، واحد یادگار امام خمینی (ره)، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 1405 01 05 <p>This study aimed to develop a comprehensive indigenous model for reducing cultural and social harms affecting families, with particular emphasis on divorce, addiction, and marital relationship problems in Kerman, Iran. This applied qualitative study was conducted within an interpretive paradigm using thematic analysis. Data were collected through semi-structured interviews with 10 experts in cultural management, social sciences, and urban management who were selected purposively, and interviewing continued until theoretical saturation was achieved. The data were analyzed inductively through repeated examination of the interview transcripts, extraction of meaningful concepts, development of basic themes, clustering of conceptually related categories, and formation of organizing and overarching themes. External review and researcher pluralism were employed to enhance the credibility and dependability of the qualitative analysis and the resulting model. The thematic analysis indicated that reducing family-related cultural and social harms requires an integrated, multilevel framework comprising five overarching themes: strengthening and consolidating the family institution, promoting healthy family lifestyles, developing and consolidating Islamic values within the family, addressing structural and functional changes in the family institution, and effectively managing cultural and social structures. Collectively, these dimensions encompassed 47 organizing themes. The analytical synthesis further indicated that divorce, addiction, and dysfunctional marital relationships cannot be adequately addressed through isolated individual-level interventions. Rather, effective harm reduction depends on the interaction of couple and family empowerment, communication and family-life skills, ethical and religious values, adaptation to structural transformations within the family, cultural and social education, and coordinated institutional management. The proposed model conceptualizes family harms as multidimensional phenomena requiring coordinated interventions across individual, familial, cultural, and institutional levels. It can therefore provide a context-sensitive framework for policymakers and cultural and social institutions seeking to design preventive interventions, reduce divorce and addiction-related vulnerabilities, improve marital relationships, and strengthen family stability in Kerman.</p> <p>هدف پژوهش حاضر طراحی و ارائه الگویی بومی و جامع برای کاهش آسیب‌های فرهنگی و اجتماعی خانواده، با تمرکز بر طلاق، اعتیاد و مسائل روابط زناشویی در شهر کرمان بود. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی و مبتنی بر پارادایم تفسیری بود و با راهبرد تحلیل مضمون انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۰ نفر از خبرگان حوزه‌های مدیریت فرهنگی، علوم اجتماعی و مدیریت شهری که به‌صورت هدفمند انتخاب شده بودند، گردآوری شد و مصاحبه‌ها تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده‌ها به شیوه استقرایی و از طریق استخراج مفاهیم، مضامین پایه، مضامین سازمان‌دهنده و مضامین فراگیر صورت گرفت. برای ارتقای اعتبار تحلیل کیفی و الگوی نهایی نیز از راهبردهای بازبینی خارجی و تکثرگرایی پژوهشگران استفاده شد. تحلیل مضمون نشان داد که کاهش آسیب‌های فرهنگی و اجتماعی خانواده مستلزم رویکردی چندسطحی و یکپارچه است که پنج مضمون فراگیر را به‌طور هم‌زمان دربرگیرد: تقویت و تحکیم نهاد خانواده، سالم‌زیستی و اصلاح سبک زندگی خانواده، توسعه و تحکیم ارزش‌های اسلامی در خانواده، توجه به تغییرات ساختاری و کارکردی نهاد خانواده، و مدیریت کارآمد ساختارهای فرهنگی و اجتماعی. این پنج مضمون در مجموع ۴۷ مضمون سازمان‌دهنده را پوشش دادند. برآیند تحلیلی یافته‌ها نشان داد که کنترل طلاق، اعتیاد و نابسامانی روابط زناشویی صرفاً از طریق مداخلات فردی امکان‌پذیر نیست، بلکه نیازمند پیوند میان توانمندسازی زوجین و خانواده، تقویت ارزش‌های اخلاقی و دینی، سازگاری با تحولات ساختاری خانواده، آموزش فرهنگی و اجتماعی، ارتقای سواد خانواده و هماهنگی نهادهای فرهنگی و اجتماعی است. الگوی حاصل، آسیب‌های خانوادگی را پدیده‌هایی چندبعدی می‌داند و بر مداخلات هماهنگ در سطوح فردی، خانوادگی، فرهنگی و نهادی تأکید دارد؛ ازاین‌رو می‌تواند مبنایی برای طراحی سیاست‌ها و برنامه‌های پیشگیرانه و تقویت ثبات و انسجام خانواده در شهر کرمان فراهم سازد.</p> https://journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/514/339