آموزش، تربیت و توسعه پایدار 3092-7633 2 پیاپی 7 1403 09 10 Identifying the Components of a Work Life Quality Model Based on Organizational Justice, Organizational Resilience, and Organizational Optimism in the Ministry of Education شناسایی مؤلفه‌های مدل کیفیت زندگی کاری بر اساس عدالت سازمانی، تاب‌آوری سازمانی و خوش‌بینی سازمانی در سازمان آموزش و پرورش 1 15 FA فرزانه جندقی گروه مدیریت آموزشی، واحد رودھن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران. فتاح ناظم گروه علوم تربیتی، واحد رودھن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران. صغری افکانه گروه مدیریت آموزشی، واحد رودھن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران. Journal Article 1403/05/03 <p>The purpose of this study is to identify and conceptualize the components of work life quality among employees of the Ministry of Education based on organizational justice, organizational resilience, and organizational optimism. This research employed a qualitative approach using inductive content analysis. Participants included 15 experts and specialists in management and sociology, selected through purposive sampling until theoretical saturation was reached. Data were collected through semi-structured in-depth interviews and document analysis, and analyzed through open, axial, and selective coding. The results indicated six overarching structures of work life quality: economic structure (fair and timely compensation), physical structure (workplace safety and hygiene), psychological structure (growth, job security, and freedom of expression), human capabilities (work–life balance and social responsibility), managerial structure (empowerment, trust, and rule of law), and social structure (colleague cohesion, mutual trust, and access to scientific and informational resources). These structures highlight the multidimensional nature of work life quality and the pivotal role of justice, resilience, and optimism in shaping it. Work life quality in the Ministry of Education is a multidimensional construct that requires simultaneous attention to economic, physical, psychological, human, managerial, and social aspects. Organizational justice, resilience, and optimism constitute the core pillars that provide a comprehensive framework for improving working conditions, employee satisfaction, and organizational performance.</p> <p>هدف این پژوهش شناسایی و تبیین مؤلفه‌های کیفیت زندگی کاری کارکنان آموزش و پرورش بر اساس عدالت سازمانی، تاب‌آوری سازمانی و خوش‌بینی سازمانی است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و به روش تحلیل محتوای استقرایی انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل ۱۵ نفر از خبرگان و متخصصان حوزه مدیریت و جامعه‌شناسی بودند که به شیوه نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته و بررسی اسناد و منابع علمی گردآوری شد و سپس طی مراحل کدگذاری باز، محوری و انتخابی مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد کیفیت زندگی کاری دارای شش ساختار اصلی است: ساختار اقتصادی (پرداخت منصفانه و به‌موقع)، ساختار فیزیکی (ایمنی و بهداشت محیط کار)، ساختار روان‌شناختی (رشد، امنیت شغلی و آزادی بیان)، قابلیت‌های انسانی (تعادل میان نقش‌های شغلی و خانوادگی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی)، ساختار مدیریتی (توانمندسازی، اعتماد و قانون‌گرایی) و ساختار اجتماعی (انسجام همکاران، اعتماد متقابل و دسترسی به منابع علمی و اطلاعاتی). این ساختارها نمایانگر ابعاد چندلایه کیفیت زندگی کاری و نقش بنیادین عدالت، تاب‌آوری و خوش‌بینی سازمانی در شکل‌گیری آن هستند. کیفیت زندگی کاری کارکنان آموزش و پرورش مفهومی چندبعدی است که نیازمند توجه همزمان به ابعاد اقتصادی، فیزیکی، روان‌شناختی، انسانی، مدیریتی و اجتماعی می‌باشد. عدالت سازمانی، تاب‌آوری سازمانی و خوش‌بینی سازمانی به عنوان سه رکن اصلی می‌توانند چارچوبی جامع برای بهبود شرایط کاری و ارتقای رضایت و کارایی کارکنان فراهم سازند.</p> https://journaltesd.com/index.php/tesd/article/download/87/61