ارائه الگوی کاهش آسیب‌های فرهنگی و اجتماعی خانواده (طلاق، اعتیاد و روابط زناشویی) در شهر کرمان

نویسندگان

  • رضا شجاع حیدری گروه مدیریت و برنامه‌ریزی فرهنگی، واحد بین‌المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش، ایران. نویسنده https://orcid.org/0009-0006-0122-9546
  • نادر محقق گروه مدیریت فرهنگی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران https://orcid.org/0000-0003-3170-1646
  • ویدا گودرزی گروه باستان‌شناسی، واحد ایذه، دانشگاه آزاد اسلامی، ایذه، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0003-0258-8728
  • اسمعیل کاوسی گروه مدیریت فرهنگی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0001-7234-5380
  • امیرمحسن مدنی گروه طراحی صنعتی، واحد یادگار امام خمینی (ره)، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. نویسنده https://orcid.org/0000-0002-6045-8908

کلمات کلیدی:

 خانواده, کاهش آسیب های فرهنگی و اجتماعی, طلاق, اعتیاد, روابط زناشویی

چکیده

هدف پژوهش حاضر طراحی و ارائه الگویی بومی و جامع برای کاهش آسیب‌های فرهنگی و اجتماعی خانواده، با تمرکز بر طلاق، اعتیاد و مسائل روابط زناشویی در شهر کرمان بود. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی و مبتنی بر پارادایم تفسیری بود و با راهبرد تحلیل مضمون انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۰ نفر از خبرگان حوزه‌های مدیریت فرهنگی، علوم اجتماعی و مدیریت شهری که به‌صورت هدفمند انتخاب شده بودند، گردآوری شد و مصاحبه‌ها تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده‌ها به شیوه استقرایی و از طریق استخراج مفاهیم، مضامین پایه، مضامین سازمان‌دهنده و مضامین فراگیر صورت گرفت. برای ارتقای اعتبار تحلیل کیفی و الگوی نهایی نیز از راهبردهای بازبینی خارجی و تکثرگرایی پژوهشگران استفاده شد. تحلیل مضمون نشان داد که کاهش آسیب‌های فرهنگی و اجتماعی خانواده مستلزم رویکردی چندسطحی و یکپارچه است که پنج مضمون فراگیر را به‌طور هم‌زمان دربرگیرد: تقویت و تحکیم نهاد خانواده، سالم‌زیستی و اصلاح سبک زندگی خانواده، توسعه و تحکیم ارزش‌های اسلامی در خانواده، توجه به تغییرات ساختاری و کارکردی نهاد خانواده، و مدیریت کارآمد ساختارهای فرهنگی و اجتماعی. این پنج مضمون در مجموع ۴۷ مضمون سازمان‌دهنده را پوشش دادند. برآیند تحلیلی یافته‌ها نشان داد که کنترل طلاق، اعتیاد و نابسامانی روابط زناشویی صرفاً از طریق مداخلات فردی امکان‌پذیر نیست، بلکه نیازمند پیوند میان توانمندسازی زوجین و خانواده، تقویت ارزش‌های اخلاقی و دینی، سازگاری با تحولات ساختاری خانواده، آموزش فرهنگی و اجتماعی، ارتقای سواد خانواده و هماهنگی نهادهای فرهنگی و اجتماعی است. الگوی حاصل، آسیب‌های خانوادگی را پدیده‌هایی چندبعدی می‌داند و بر مداخلات هماهنگ در سطوح فردی، خانوادگی، فرهنگی و نهادی تأکید دارد؛ ازاین‌رو می‌تواند مبنایی برای طراحی سیاست‌ها و برنامه‌های پیشگیرانه و تقویت ثبات و انسجام خانواده در شهر کرمان فراهم سازد.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Abadoush, S. (2023). The impact of addiction on the family institution Eighth Scientific Conference on New Approaches in Iranian Humanities, Ilam. https://civilica.com/doc/1672918 https://civilica.com/doc/1672918

Amirian, R. (2025). Municipal cultural management and its impact on reducing social harms Twenty-Seventh National Conference on Civil Engineering, Architecture and Urban Planning, Shirvan. https://civilica.com/doc/2446172 https://civilica.com/doc/2446172

Barahouei, M., Vakhshouzi, S. T., Mousavi, S. M., & Hashemi, F. S. (2018). A social pathological analysis of divorce in Iran Eleventh International Conference on Psychology and Social Sciences, Tehran. https://civilica.com/doc/777477 https://civilica.com/doc/777477

Barak, Z. (2024). Examining the Risks and Social Harms of Cyberspace on Children and Teenagers. The Journal of Psychosociological Research in Family and Culture, 1, 1-4. https://doi.org/10.61838/kman.jprfc.1.1.1

Barshan, L., Lari Alikhani, S., Saei, Z. S., Shafiei, M., & Nourmohammadian, M. (2025). The role of the family and school in educating a generation that is aware and responsible regarding cultural harms Eleventh Scientific Research Conference on Educational Sciences and Psychology and Social and Cultural Harms in Iran, Tehran. https://civilica.com/doc/2472019 https://civilica.com/doc/2472019

Ercengiz, M., & Bayraktar, M. (2025). Social media use disorder in adolescents: Relationship to attachment styles and family harmony. An approach based on structural equation modeling. Československá Psychologie, 69(2), 96-117. https://doi.org/10.51561/cspsych.69.2.96

Khalili, F. (2024). The role of ethics in reducing social harms Fifth International Conference on Educational Sciences, Counseling, Psychology and Social Sciences, Hamadan. https://civilica.com/doc/2286475 https://civilica.com/doc/2286475

Khalili, N. M. (2023). Examining factors influencing the quality of couples' relationships in strengthening the family with an emphasis on Islamic sources.

Madani, S., Moghaddasi Lashkajani, M. A., & Kazemipour, S. (2018). Representation of social harms threatening the family institution in Iranian cinema during the 1990s and 2000s. Media, 29(2).

Moghaddasi, H. (2025). Family and social harms Twentieth National Conference on New Research in Education, Psychology, Jurisprudence, Law and Social Sciences, Shirvan. https://civilica.com/doc/2462408 https://civilica.com/doc/2462408

Mohammadi, M., Mohammadi, M., Basereh, R., & Rafiei Hamaneh, M. (2023). The role of parental separation and divorce in students' academic decline First International Conference on Sociology, Social Sciences and Education with a Future-Oriented Approach, Bushehr. https://civilica.com/doc/2019253 https://civilica.com/doc/2019253

Movazebi, Z., & Ebrahimi, E. (2025). A content analysis of family harms with an emphasis on couples' relationships in the Holy Qur'an.

Mustofa, M. B., Wuryan, S., Sentiana, F., & Mu’in, F. (2025). Interpersonal Closeness in the Digital Age: Aligning Telepresence With Islamic Law Principles in Long-Distance Relationship and Family Harmony. Kne Social Sciences, 10(8), 469-484. https://doi.org/10.18502/kss.v10i8.18460

Pak, S., & Khorasani, F. (2024). The harms of addiction to family structure and role performance Second National Conference on Healthy Families, Healthy Society, Qaenat. https://civilica.com/doc/2120811 https://civilica.com/doc/2120811

Shafieimanesh, F., Darvishi, Z., & Arsalan, A. (2019). Examining the social consequences of divorce for children Third National Conference on Lifestyle and Health, Yazd. https://civilica.com/doc/1231733 https://civilica.com/doc/1231733

Sobhani, S. S. (2024). Examining couples' relationships with their parents and their effects on married life First International Conference on New Studies in Psychology, Educational Sciences, Social Sciences and Education, Tehran. https://civilica.com/doc/2157488 https://civilica.com/doc/2157488

Sotoudeh, H. (2023). Social pathology: The sociology of deviance. Avaye Noor.

Yousefi, M. (2025). Examining the role of the family in preventing crime and social harms Second International Conference on Psychology, Educational Sciences, Counseling and Social Studies, Noor. https://civilica.com/doc/2554245 https://civilica.com/doc/2554245

دانلودها

گاه‌شمار انتشار

چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش

شماره

نوع مقاله

مقالات

نحوه استناد به مقاله

شجاع حیدری ر. ., محقق ن., گودرزی و. . . . ., کاوسی ا. ., & مدنی ا. . (1405). ارائه الگوی کاهش آسیب‌های فرهنگی و اجتماعی خانواده (طلاق، اعتیاد و روابط زناشویی) در شهر کرمان. آموزش، تربیت و توسعه پایدار, 4(2), 1-18. https://journaltesd.com/index.php/tesd/article/view/514