بررسی مقایسهای دیدگاههای علامه طباطبایی و ارسطو در حوزه تربیت جنسی و امکان کاربست آن در نظام آموزشی با ارائه الگوی پیشنهادی
پژوهش حاضر با هدف تبیین و مقایسه دیدگاههای علامه طباطبایی و ارسطو درباره مبانی، اهداف و روشهای تربیت جنسی و طراحی الگویی قابلکاربست در نظام تعلیم و تربیت اسلامی انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، بنیادی ـ کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی، نظری، تحلیلی و تطبیقی بود. دادهها با استفاده از روش کتابخانهای و اسنادی و از طریق مطالعه هدفمند آثار اصیل، تفسیری، فلسفی و تربیتی علامه طباطبایی و ارسطو گردآوری شدند. متون مرتبط با مفاهیمی مانند فطرت، عقل، غریزه، عفاف، حیا، فضیلت، اعتدال، سعادت، خانواده و تربیت انتخاب و با استفاده از تحلیل محتوای کیفی، تحلیل مفهومی و تحلیل تماتیک بررسی شدند. فرایند تحلیل شامل کدگذاری باز، محوری و انتخابی و سپس سازماندهی مضامین پایه، سازماندهنده و فراگیر بود. تحلیل دادهها به شناسایی 50 کد باز، 10 کد محوری، 6 مقوله اصلی و یک مقوله هستهای منجر شد. یافتهها نشان داد هر دو متفکر میل جنسی را امری طبیعی، هدایتپذیر و وابسته به تربیت اخلاقی میدانند و بر نقش عقل، خانواده، تدریج، تناسب با مراحل رشد، خویشتنداری و پرهیز از افراط و تفریط تأکید دارند. در دیدگاه علامه طباطبایی، فطرت، عفاف، حیا، کرامت انسانی، شریعت، خانواده و قرب الهی عناصر بنیادیاند؛ درحالیکه در اندیشه ارسطو، فضیلت، اعتدال، عقل عملی، عادتدهی، تربیت اراده و سعادت جایگاه محوری دارند. مقوله هستهای پژوهش «تربیت جنسی فضیلتمدار، عفافمحور و رشدمحور» شناسایی شد. الگوی پیشنهادی نیز در سطوح مبانی انسانشناختی، اخلاقی و غایتشناختی، اصول تربیتی، روشهای اجرایی و تعامل خانواده، مدرسه و جامعه صورتبندی شد. تربیت جنسی فرایندی جامع، تدریجی، اخلاقی و شخصیتساز است که باید از طریق تلفیق آگاهیبخشی هدایتشده، پرورش فضیلت، تقویت اراده، مراقبت محیطی و همکاری نهادهای تربیتی تحقق یابد. الگوی پیشنهادی میتواند مبنایی برای سیاستگذاری، برنامهریزی درسی، تربیت معلم و تدوین برنامههای تربیت جنسی در نظام آموزشی اسلامی فراهم سازد.