ارائه الگوی معناسازی مدیران مدرسه در جهت پیادهسازی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش
کلمات کلیدی:
معناسازی, معناسازی مدیران مدرسه, سند تحول بنیادین آموزش و پرورشچکیده
هدف این پژوهش ارائه و اعتبارسنجی الگویی برای معناسازی مدیران مدرسه بهمنظور پیادهسازی مؤثر سند تحول بنیادین آموزش و پرورش است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر نوع داده، آمیخته با رویکرد متوالی اکتشافی است. در بخش کیفی، جامعه آماری شامل خبرگان دانشگاهی و سازمانی بود که به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب و با 19 نفر مصاحبه نیمهساختاریافته انجام شد. دادهها با روش تحلیل مضمون و نرمافزار MAXQDA 2024 تحلیل شدند. در بخش کمی، 259 مدیر مدرسه از شهر تهران از طریق نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای انتخاب شدند و پرسشنامه محققساخته بر اساس یافتههای مرحله کیفی تکمیل گردید. تحلیل دادههای کمی با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی و نرمافزارهای SPSS-16 و SmartPLS-3 انجام شد. نتایج نشان داد الگوی معناسازی مدیران مدرسه شامل چهار بعد اصلی است: دانش تخصصی، مهارتهای ارتباطی، تطبیق با نیازهای محلی و حمایت سازمانی. نتایج آزمون تحلیل عاملی تأییدی و آزمون تی تکنمونهای نشان داد که همه مؤلفههای مدل از روایی و پایایی مطلوبی برخوردارند (AVE>0.5، CR>0.7، α>0.7). شاخصهای تحلیل حساسیت، طراحی روش پژوهش و بازخورد متخصصان بالاترین اعتبار را داشتند. الگوی نهایی توانست روابط علی میان ابعاد معناسازی و پیادهسازی مؤلفههای سند تحول را با برازش مناسب تأیید کند. الگوی ارائهشده میتواند بهعنوان چارچوبی کاربردی برای ارتقای توانایی مدیران مدارس در تفسیر، بومیسازی و اجرای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش مورد استفاده قرار گیرد. توسعه برنامههای آموزشی، تقویت شبکههای همکاری، و حمایت سازمانی پایدار از مدیران از پیامدهای کاربردی این الگو است.
دانلودها
مراجع
Abu-Shawish, R. K., & Ghamrawi, N. (2025). Sense-making and middle leaders: Analyzing perceptions of role in the development of teacher leadership. Management in Education. https://doi.org/10.1177/08920206251315629
Bonyadi, H., Fani, A. A. S. J., & Seyed, R. (2018). Designing and Explaining a Competency Model for School Principals Based on the Fundamental Transformation Document of Education and Other Superior Documents. Studies in Education and Educational Research, 7(19), 144-113. https://pma.cfu.ac.ir/article_780.html
Chaaban, Y., Sawalhi, R., & Lundberg, A. (2025). Middle leaders' sensemaking of their leadership practices in response to educational disruption: A Q-methodology study. Educational Management Administration & Leadership, 53(1), 65-82. https://doi.org/10.1177/17411432231152357
Firoozani, Z., Shamsiri, B., Kharmaei, F., & Shah Sani, S. (2021). A Critique and Review of the "Meaning of Life" in the Fundamental Transformation Document of Education of the Islamic Republic of Iran. Islam and Educational Research, 13(1), 24-27. https://ensani.ir/fa/article/483100/
Ganon-Shilon, S., & Chen, S. (2019). No school principal is an island: From individual to school sense-making processes in reform implementation. Management in Education, 33(2), 77-85. https://doi.org/10.1177/0892020618805799
Ganon-Shilon, S., & Schechter, C. (2018). School principals' sense-making of their leadership role during reform implementation. International Journal of Leadership in Education, 22(3), 279-300. https://doi.org/10.1080/13603124.2018.1450996
Hajizadeh, A., Khaksar, M., & Mashari, V. (2023). The Role of School Principals in Teachers' Job Performance. First International Conference on New Horizons in Education in the Third Millennium, https://civilica.com/doc/2001353/
Mazhabi, Z. (2025). Investigating leadership attributes and strategies during times of crisis and educational change: A story of public primary school principals in Lombok, Indonesia. Educational Management Administration & Leadership. https://doi.org/10.1177/17411432241300280
Rasteh, L., Mohammad Sharifi, R., Arkan, Y., & Sohili, M. (2024). A Study on the Awareness Level of School Principals in Saqqez County Regarding the Fundamental Transformation Document of Education. Psychological and Educational Sciences Studies (Institute of Higher Education Negar), 80, 549-531. https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/2208641
Reid, D. B. (2021). US principals' sensemaking of the future roles and responsibilities of school principals. Educational Management Administration & Leadership, 49(2), 251-267. https://doi.org/10.1177/1741143219896072
Rezvani, Z., & Bani Si, M. (2023). The Role of Dimensions of Social Responsibility in Educational Leadership within Schools. Psychology and Educational Sciences in the Third Millennium, 23, 311-306. https://civilica.com/doc/1708170/
Stansberry Beard, K. (2025). Sensemaking and engagement in ethical decision-making (SEED): A United States decision-making framework for educational administration and school leadership. Educational Management Administration & Leadership. https://doi.org/10.1177/17411432241309749
Taheri, M., Jalili, Z., Abbaspour, A., & Gandomkar, R. (2024). Meaning-Making by School Principals in the Implementation of the Fundamental Transformation Document of Education. Educational Sciences from an Islamic Perspective, 12(26), 78-51. https://esi.isu.ac.ir/article_77325.html
Yoshizawa, L. (2025). Sensemaking, Sensegiving, and the Challenges of Making School Changes for Students' Socioemotional Wellbeing. Educational Administration Quarterly. https://doi.org/10.1177/0013161X251316587
Zarei, H., Pour Ezzat, A. A., Zarei Matin, H., & Salmani, A. (2024). Providing a Leadership Empowerment Model through Meaning-Making Utilizing Behavioral and Cognitive Scripts. Public Management, 16(2). https://www.sid.ir/paper/1510863/fa
Zarinbal, M. (2019). Designing a Conceptual Model for Implementing Meaning-Making of Services Offered in the Ganji System of the Research Institute for Information Science and Technology of Iran. Information Processing and Management, 98, 106-177. https://jipm.irandoc.ac.ir/article_699575.html
دانلود
گاهشمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2026 Hosna Ghasemian (Author); Soghra Afkane; Mohammad Taghi imani (Author)

این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.